
Бугунги кундаги актерлар, улар кимлар?
Кинобизнес давримизда юлдузлар орқали катта экранга қайтиб, хувиллаб ётган киносаройларни тўлдиргач, аста-секинлик билан актерларни хам юлдузларимиз даражасига етказиш унча қийинлик туғдирмади.
Стратегия оддий, аввал Самандар, Шахзода, Лола ва Тохир Содиқовлар орқали Улуғбек Қодиров, Гулчехра Эшонқулова, Ойдин Юсупова, ва Бобур Йўлдошевлар биринчи қадам бўлди бу яқинроқ танилишда. Кейин эса аста секинлик билан хонандалар четга чиқиб уларни ўзларига урғу берила бошлади.
Бу стратегия хақидаги фикрлар асло танқидий эмас, балки тан берса арзийдиган йўл.

Юқоридаги санъаткорлар орқасидан деб фақат Бобур Йўлдошевга сал шубха бўлиши мумкин, чунки унинг "Сардор” телесериали орқали яратган қахрамони Лола Йўлдошева билан "Севинч”даги фильмига бемалол рақобтачи.
Фаррух Соиповни эса Согдиана билан ролигача халқ тан олиб бўлган эди. Шунинг учун уни юлдузлар орқасидан кашф этилган деб бўлмайди.
Шунингдек Дилноза Кубаева хам театрдаги ва "Келгинди келин”даги Фаррух билан фильмидан катта муваффақиятга эришди.
Мана энди бугунги кунга келиб стратегия четга сурилиб, энди актерлар орасидаги беллашув хаққоний киносанъат тушунчасидек тус ола бошлади. Лекин, негадир актерлар экрандаги "жон”и тезлик билан алмашаётгандек.
Бир тарафдан айнан ички кинобизнесдаги Фаррух ва Улуғбеклар хадеб экранда кўринавериб жонга тегди, янги актерлар кашф этиш керак деган баъзи фикрлардек йўл тутиш хам балки стратегиядир.

Балки бу тўғридир, чунки нафақат махорат балки томошабинни зериктирмаслик бу киносанъатнинг асл тамойилларидан бўлганидан кейин, агар бу йўл қўлланса демак тўғри.
Дилноза Кубаева турмушга чиққач, дубляждаги фаолияти билан чекланиб қолгандек. Фаррух Соипов илк режиссерлик фильми "Қалбим ўғриси”дан сўнг у хам кўринмай қолди. Улуғбек Қодиров хақида эса турли миш-мишлар болалади, гўё у ўзига нархни юқори белгилагани эмиш. Режиссерлар буни интервьюларда тан олмасалар, журналистларнинг рости хам Улуғбекнинг бошқа касби бўлмай, тўйларда хизмат қилмаслигини инобатга олса, ўзига нарх қўйиш бу унинг хуқуқи эканлиги хам бир фикр. Лекин юқоридаги янги кашф этилиши керак бўлган стратегия балки сабабдир.
Хуллас бугунги кунда даври келаётгани сезилаётган актерлар хақида.
Адиз Ражабов, Шахзода Матчанова ва Алишер Узоқов.
Алишер Узоқовнинг "Жаноб хеч ким”даги образидан сўнг режиссерлар сценарийси-ю халқнинг эътиборига тушган бўлишига қарамай, Адиз Ражабовнинг махорат тушунчасидан кўра кўпроқ тузилиши билан ундан омадлироқ чиқаётгандек.
Адиз Ражабовнинг иштирокидаги "Суперкелинчак”, "Ичкуёв” фильмларидаги образлари унга шухрат келтирган бўлса, сўнгги "Пойма-пой” ва "Ўзимдан ўзимгача” фильмлари унинг бу мавқеини мустахкамлади ва унинг даври келаётгани хақида фикр туғдирди.
Ойдин Юсупова гарчан бир қанча ролларни талқин қилишига қарамай ўз аудиториясига эга актрисалар қаторидан четга чиқа олмаётгандек. Хар холда Дилноза Кубаева ва Гулчехра Эшонқуловалардек омадли фильм ва роль сезилмади.
Янги актерлар кашф қилиниши стратегияси борлигини "Пойма-пой” фильмидан сезгандек бўлдик. Бунга сабаб, Дилноза Кубаевага жуда ўхшаш янги актриса Севара Солиева роль ижро қилгани бўлди.
Бу фикрга унинг хаётдаги кўринишидан фильмдаги соч турмаги ва грим натижасида Дилнозага максимал равишда (балки!) ўхшатишга харакат қилганлари туртки бўлди.
Хар холда Севара ўз ролини маромига етказиб ижро қилган, лекин хозирда унинг даври хақида башорат қилиш жуда қийин. Кейинги ролларидан бу аниқроқ бўлар.
Шахзода Матчанованинг "Апрель-май” фильмидаги образи айтарли эътиборга олинмагандек кечди. Бунга балки фильмнинг омадсизлиги сабаб бўлиши мумкин. Хар холда Зебо Наврўзованинг барча фильмлари фақатгина унинг ўғли Шохруххонни пиарига қаратилиб, унга атаб сценарий ёзилиши ва фильмдаги урғу хам фақат Шохруххонга қаратилгани хеч кимга сир эмас.
Шахзоданинг "Қалбим ўғриси” фильмидаги образи, ўз ролини ишончли ва махоратли равишда ижро қилгани билан эътиборга тушди. Афсуски, "Ўзимдан ўзимгача” фильмидаги ижроси ёмон бўлмаса-да, хар холда аввалги ролидан ўзиб кетмади.
Асли модель бўлган Диана Ягофаровага "Суперкелинчак” фильми жуда катта машхурлик келтирган бўлса, "Ичкуёв”даги образи унинг актрисалик карьерасини мустахкамлай бошлаганди.
"Зирапча” фильмидаги образи хам. Афсуски сўнгги воқеалар айнан шу фильм премьераси олдидан ўтгани сабабли, бу фильмдаги унинг ижроси назардан четда қолиб, бошқа "ижроси” кўпроқ шов-шувга сабаб бўлди. Ва айнан шу шов-шувли видеолавхадаги унинг ижроси хам барча машхурлиги ва карьерасига нуқта қўйди.
Лола Элтоева ва Раъно Шодиевалар гарчан профессионал актрисалар қаторида бўлсалар-да, томошабинларнинг аксарияти ёшлардан иборат бўлгани сабаб, демак, улар ўз ёқимтойрини ёш ва оилавий ахволига қараб белгилашари билан боғлиқроқдир.
Хўш демак, хулоса ўрнида бугунги кундаги кинобизнесдаги рейтинги баланд актер ва актрисалар ким?
- Актрисалардан хамон Гулчехра Эшонқулова ва Дилноза Кубаевалар машхурлик рейтингидан ўзган актрисалар бўлмади.
-Фаррух Соипов ва Улуғбек Қодировлар
машхурлик рейтинги даражасида Адиз Ражабов ўз ўрнини топди деб бемалол айта оламиз. Лекин Улуғбек ва Фаррухларнинг бугунги кундаги фильмларда иштироки кўринмаётганлигини хисобга олсак, йигитлардан актерлар биринчилигида Адиз Ражабов.
-Ойдин Юсупова, Алишер Узоқов, Азиз Раметов ва Шахзода Матчановалар бир поғона пастроқ бўлса хар холда юқорига интилаётганлар сафида.
-Самандар ва Бобур Йўлдошевлар афсуски кино санъатидан четга чиқаётгандек.
Фикрларим бир ёқлама бўлиб қолмаслиги учун, "Киномания" кўрсатуви бошловчиси "M&TV Awards" мукофоти совриндори Лола Зуннунованинг ушбу мақолага фикрини олдим:
Бугун биз актёрлар даврининг шиддатли узгариши борасида фикрлашаётган эканмиз, албатта бу борада ютук ва камчиликларни санаб утмай иложимиз йук. Ростдан хам бир пайтлар машхур кушикчилар иштирокидаги фильмлар мислсиз шухрат козонган булса, бугунги кунда бош кахрамон канчалик машхур булмасин, биринчи уринда унинг актёрлик махорати томошабинлар эътиборида булаётганини кувонч билан айтиш мумкин.
Карангки, бир пайтлар Отабек Мадрахимов иштирокидаги «Такдир» фильми роса машхур булган булса, якин утган йилларда катта экранларга чиккан «Никоб» кинокомедияси афсуски мувафаккиятсизликка учради. Унда хам, бунда хам ёшларнинг севимли хонандаси бош рол ижрочиси эди, аммо бугунги киномухлис бу кечаги эмас, уларнинг бугунги талаби хам кечагидан буткул фарк килади, кечагина оддий мелодрама ва машхур чехралар оркали томошабинлар эътиборига тушган режиссёрлар, бугун кутилмаган мавзу ва истеъдод сохибини излаш билан банд.
Эндиликда биринчилик погонасига муаллиф муносиб топган атёрларга келсак, хакикатдан хам Адиз Ражабовни хеч иккиланмай бу погонанинг юкори урнига куйишим мумкин.
Ижросидаги табиийлик, образ рухиятини тулаконли хис эта туриб, уни ижро этиш махорати бу актёрда мужассам. Аммо кино дунёмизда яна уша такрорий холат юзага келишига каршиман, яъниким, режиссёрлар эндиликда факатгина Адиз Ражабовнинг иштироки билан фильм суратга олишдан узларини тия билишлари лозим назаримда. Акс холда, драмами, мелодрамами ёки трагедия, кайсики жанрдаги фильмда ушбу актёрни курсакда, барибир уни узимиз севган рол ижрочиси сифатида кабул этаверамиз.
Алишер Узоковнинг ушбу погонанинг нечогли баланд чуккисида эканлигини билмадиму, аммо унинг ижросини юкори бахолай олмайман. Бу ижодкорда бир хиллик мужассам. Уз амлпуасидан ташкарига чика олмайди. Унинг иштирокидаги комедияни хам, трагедияни хам курдим, аммо тан олишим керакки, хар иккаласида хам бир хил инсонни кузатдим, такрорий мимикаси, кераксиз жойда узига хос овози билан гап отиб куйиши, кош кокиб, куз кисишини деярли хар бир образида куриш мумкин. Фикримча асосан комедия фильмларидаги иштирокигина унга мувофаккият олиб келади. «Жаноб Хеч Ким» кинокартирасининг эътиборга тушиб, мукофотга сазовор булиши эса биринчи навбатда фильмнинг сценарийси, режиссураси ва операторлик иши учун дейишим мумкин.
Актрисалар борасига тухталадиган булсам, кинодунёмиз вакиллари уз «Кубаева»сини кидираётгандай назаримда, масалан, «Келгинди кайнона» ва «Пойма- пой» фильмлари учун бош ролга таклиф этилган кизлардан бу нарсани яккол куриш мумкин. Аммо бир нарсани тан олиш керакки, Кубаева хам, Раъно Шодиева хам, Лола Элтоева хам, хамма-хаммаси бир марта булади, энди уларни такроран кидиришга не хожат?
Мутлако янги чехра ва янги талкин билан томошабинларга манзур булаётган Шахзода Матчонова ва Асал Шодиевани бу борада эътироф этиш лозим.
Айникса, Ш. Матчонованинг нозик жуссаси, майин табассуми ва албатта махорати эътиборга оларли даражада узига хос. Хуллас, айни пайтда киножараёнимиздаги жиддий узгаришлар даврида истеъдод сохибларига алохида эътибор каратилаётгани айни хакикат экан, биз хам мутахассис, хам киномухлис сифатида бу борада киноижодкорларига омад тилаймиз.
Ва мухими, киносанъатимиз томошабинлар савиясига мослашиб эмас, балки томошабинлар савиясини айнан кинокартиналаримиз билан бойитиш йулига шахдам кадам ташлаганидан бенихоя шодмиз.
Source: http://www.webblog.ru/Sayyod/56135/akters2009.html |